Londra’da Ev Kiralarken Dolandırılmamak İçin Bilmeniz Gereken 12 Kural

Londra, dünyanın en dinamik, en çok göç alan ve emlak piyasasının en hızlı döndüğü metropollerin başında geliyor. Ancak kiralık evlere olan bu devasa talep, ne yazık ki dolandırıcılar (scammers) için de iştah kabartıcı bir zemin hazırlıyor. Özellikle İngiltere’ye yeni taşınacak ve sistemi tam olarak bilmeyen kişiler, bu kişilerin ilk hedefi haline geliyor.

Britanya Home olarak, Londra’da hayalinizdeki evi ararken hem paranızı hem de huzurunuzu güvence altına almanız için bilmeniz gereken 12 altın kuralı listeledik.

1. Evi Fiziksel veya Canlı Görüntülü (Viewing) Görmeden Ödeme Yapmayın
En yaygın dolandırıcılık yöntemi, aslında var olmayan ya da dolandırıcının erişimi olmayan bir evi kiralamaya çalışmaktır. "Şu an yurt dışındayım", "Evde kiracı var, gösteremem" gibi bahanelerle evi göstermeyen ve sizden aceleyle para talep eden kişilerden doğrudan uzaklaşın. Eğer Londra dışındaysanız, güvenilir bir yakınınızdan evi ziyaret etmesini isteyin ya da emlakçı ile canlı görüntülü arama (video viewing) gerçekleştirin.

2. Piyasa Değerinin Çok Altındaki İlanlara Şüpheyle Yaklaşın
Zone 1 veya Zone 2 gibi Londra’nın merkezî ve popüler bölgelerinde, ultra lüks, modern ve geniş bir dairenin piyasa ortalamasının yarı fiyatına listelenmesi neredeyse imkansızdır. Dolandırıcılar, kurbanları hızlıca ağa düşürmek için "kaçırılmayacak fırsat" süsü verilmiş fiyatlar kullanırlar. Unutmayın; bir teklif gerçek olamayacak kadar iyiyse, genellikle gerçek değildir.

3. Holding Deposit Tutarının 1 Haftalık Kirayı Geçmediğinden Emin Olun
İngiltere’de yürürlükte olan Tenant Fees Act (Kiracı Ücretleri Yasası) uyarınca, bir evi sizin adınıza rezerve etmek için talep edilen "Holding Deposit" (Tutma Depozitosu) miktarı yasal olarak en fazla 1 haftalık kira bedeli olabilir. Sizden daha yüksek bir kaparo veya "güvence bedeli" talep eden kişilerin taleplerini yasal sınırları hatırlatarak reddedin.

4. Ana Depozitonun 5 Haftalık Kirayı Aşamayacağını Bilin
Yıllık kira bedeli 50.000 £'un altında olan mülkler için yasal ana depozito (Tenancy Deposit) sınırı en fazla 5 haftalık kiradır. Ev sahipleri veya emlakçılar sizden 2-3 aylık depozitoları yasal kılıf olmadan talep edemezler. (Kredi geçmişi olmayanlardan talep edilen 6 aylık peşin kira bu durumdan farklıdır ve depozito değil, doğrudan kira ödemesidir).

5. Depozitonuzun Devlet Onaylı Bir Sistemde (TDS) Saklandığını Teyit Edin
Resmi sözleşmeyi imzalayıp depozitoyu yatırdıktan sonra, ev sahibiniz veya emlakçınız bu parayı yasal olarak 30 gün içinde devlet onaylı üç depozito koruma kurumundan (DPS, MyDeposits veya TDS) birine yatırmak zorundadır. Paranın korumaya alındığına dair yasal sertifika ve "Prescribed Information" belgesi size ulaştırılmalıdır. Parayı kendi şahsi hesabında tutmak isteyen ev sahiplerine kesinlikle izin vermeyin.

6. Western Union, MoneyGram veya Kripto Para ile Ödeme Yapmayın
Profesyonel dolandırıcılar, paranın izinin sürülemeyeceği veya geri çağrılamayacağı ödeme yöntemlerini tercih ederler. Sizden Western Union, MoneyGram, hediye kartları veya kripto para birimleri ile ödeme yapmanızı isteyen hiç kimse yasal bir emlakçı ya da ev sahibi değildir. Ödemelerinizi her zaman Birleşik Krallık banka hesabından (UK Bank Account) resmi transfer (BACS) yoluyla yapın.

7. Emlak Acentesinin Resmi Kurumlara Üyeliğini Kontrol Edin
Çalıştığınız emlak acentesinin yasal ve denetlenen bir kurum olduğundan emin olmak için Birleşik Krallık’ın resmi emlak denetleme kuruluşlarına üye olup olmadıklarını kontrol edin. Güvenilir acenteler genellikle şu kurumlara üyedir:

Propertymark (ARLA)

The Property Ombudsman (TPO)

Property Redress Scheme (PRS)
Acentenin web sitesinin sahte (klon) olmadığından ve kurumsal e-posta adresleri (örneğin: info@acenteadi.com) kullandıklarından emin olun. Gmail veya Hotmail kullanan "sözde" emlakçılara karşı dikkatli olun.

8. "Airbnb" veya "Booking.com" Üzerinden Kiralama Oyunlarına Gelmeyin
Son dönemin popüler dolandırıcılıklarından biri, dolandırıcının bir evi kısa süreliğine Airbnb üzerinden kiralayıp, kendisini mülk sahibi olarak tanıtarak başkalarına uzun dönemli kiralamaya çalışmasıdır. Ya da size sahte bir Airbnb/Booking linki göndererek ödemeyi bu "güvenli" platform üzerinden yapacağınızı söylerler. Uzun dönemli sözleşmeler (AST) bu platformlar üzerinden yürütülmez.

9. Sözleşme İmzalamadan Asla Para Göndermeyin
"Ev kapışılıyor, hemen parayı yolla, sözleşmeyi yarın yaparız" baskılarına boyun eğmeyin. Resmi, her iki tarafça da imzalanmış bir kiralama sözleşmesi (Tenancy Agreement) elinizde olmadan ve maddelerini detaylıca okumadan tek bir sterlin bile transfer etmeyin.

10. Ev Sahibinin Gerçek Mülk Sahibi Olduğunu Doğrulayın (Land Registry)
Eğer bir emlakçı ile değil de doğrudan ev sahibiyle (private landlord) muhatap oluyorsanız ve durumdan şüpheleniyorsanız, Birleşik Krallık'ın resmi tapu dairesi olan Land Registry üzerinden çok küçük bir ücret karşılığında mülkün yasal sahibinin kim olduğunu online olarak sorgulayabilirsiniz. İletişimde olduğunuz kişinin ismi ile tapudaki isim eşleşmelidir.

11. "Right to Rent" Kontrolü Yapmayan Ev Sahiplerine Şüpheyle Bakın
İngiltere yasalarına göre ev sahipleri, kiracılarının ülkede yasal kalma hakkı olup olmadığını (Right to Rent) kontrol etmekle yükümlüdür ve yapmazlarsa çok ağır cezalar alırlar. Eğer bir ev sahibi sizin vizenizle, pasaportunuzla veya dijital share code’unuzla hiç ilgilenmiyor, "parayı ver gerisi önemli değil" diyorsa, büyük ihtimalle yasal olmayan bir süreç yürütüyordur veya mülk kendisine ait değildir.

12. Sosyal Medya Gruplarındaki İlanlara Ekstra Dikkat Edin
Facebook Groups, Marketplace veya kiralık oda ilanlarının döndüğü kontrolsüz sosyal medya platformları dolandırıcıların en sevdiği avlanma alanlarıdır. Bu platformlarda ilan açan profillerin sahte (yeni açılmış, fotoğrafsız, etkileşimsiz) olup olmadığını mutlaka inceleyin ve yukarıdaki 11 kuralı bu ilanlarda iki katı dikkatle uygulayın.